OZnI. KATILARIN ve DURGUN SIVILARIN BASINCIYeryüzünde bulunan bütün maddeler ağırlıklarından dolayı bulundukları zemin üzerine kuvvet uygular. Uygulanan bu kuvvetler cisimler üzerinde bir basınç oluşturur. Buna göre basınç, kuvvetin bir BasıncıBirim yüzeye dik olarak etki eden kuvvete basınç P, kuvvet F ve yüzey alanı da S ile gösterilirse, bağıntıya göre, kuvvet sabit ise, basınç yüzey alanı ile ters orantılıdır. Eşit ağırlıktaki tavuğun bataklıkta ördekten daha fazla batmasının nedeni, tavuğun ayaklarının yüzey alanının ördeğinkine göre küçük, dolayısıyla basıncının ördeğinkine göre büyük olmasıdır. Ördeğin ayağı perdeli olduğu için yüzey alanı büyük, basıncı ise küçüktür. Sivri uçlu çivinin ucundaki basınç büyük olduğu için küt uçlu çiviye göre daha kolay köreldiği zaman bilelenerek yüzey alanı küçültülür ve basıncın artması sağlanır. Bu nedenle aynı kuvvetle daha kolay kesme işlemi sağlanmış kendilerine uygulanan kuvveti ayını yönde ve aynı büyüklğkte basıncı aynen SIVILARIN BASINCISıvıların belli bir şekli yoktur. İçinde bulundukları kabın şeklini alırlar. Sıvıların katılardan temel farkı akışkan olmalarıdır. Bundan dolayı sıvılar bulundukları kabın taban ve yan yüzeylerine yani dokundukları her noktaya basınç kadar su dolukutunun K ve L noktalarından özdeş delik açıldığında alttaki delikten daha hızlı sıvı akışı olup daha uzaktaki bir noktaya temas eder. Bunun nedeni L noktasındaki sıvı basıncının K noktasındakinden büyük olmasıdır. Buna göre sıvı basıncı sıvı yüksekliği ile doğru h yüksekliğine kadar sıvı dolu olan kabın tabanına uygulanan sıvı basıncı,P= = bağıntısı ile h yüksekliği, basıncın uygulandığı noktanın sıvının açık yüzeyine olan dik yüksekliği, rsıvıise, sıvının bağıntıya göre basınç hem sıvı yüksekliği, hem de sıvının özağırlığı ile doğru basıncı bu iki niceliğin dışında kabın şekline ve biçimine bağlı değildir. Sıvı yüksekliği ve sıvının özağırlığı değişmemek şartıyla sıvı hacmine de bağlı basıncı yüzeye daima dik olarak etki eder. Kap yüzeyinde açılan bir delikten çıkan sıvının yüzeye dik olarak çıkması da basıncın yüzeye dik uygulandığını düzgün silindirik kaba akış hızı sabit olan musluktan su akıyor. Suyun yüksekliği zamanla düzgün olarak arttığı için kabın tabanındaki sıvı basıncı da zamanla düzgün olarak kaba akış hızı sabit olan musluktan su akıyor. Kap yukarı doğru daraldığı için kaptaki sıvı yüksekliği zamanla daha hızlı artmaktadır. Dolayısıyla kabın tabanına etki eden sıvı basıncının artış miktarı artarak şekildeki gibi şekildeki kaba akış hızı sabit olan musluktan su akıyor. Kap yukarı doğru genişlediği için kaptaki sıvı yüksekliğindeki artış zamanla kabın tabanındaki sıvı basıncının zamanla değişimi şekildeki gibi kapta birbirine karışmayan r1 ve r2 özağırlıklı sıvılar vardır. Kabın tabanındaki toplam sıvı basıncı, sıvıların ayrı ayrı basınçlarının toplamına = h1 . r1 + h2 . r2 KUVVETİBir kapta bulunan sıvı, ağırlığının etkisi ile dokunduğu bütün yüzeylere kuvvet uygular. Sıvının kap yüzeyinin tamamına uyguladığı kuvvete basınç kuvveti kabın taban alanı S, sıvının özağırlığı r ve sıvı yüksekliği h ise, sıvının kap tabanına uyguladığı basınç kuvvetiF= bağıntısı ile ve prizma şeklindeki kaplarda sıvıların kap tabanına uyguladığı basınç kuvveti sıvının ağırlığına kesiti Şekil – I deki gibi verilen kesik koni biçimindeki kabın tabanına etki eden sıvı basınç kuvveti noktalı çizgiler arasında kalan sıvının ağırlığına eşittir. Geri kalan sıvının ağırlığı yan yüzeyler tarafından – II de ise yine tabana etki e-den sıvı basınç kuvveti, noktalı çizgiler arası sıvı dolu olsaydı o kadar sıvının ağırlığına eşit göre, Şekil – I de basınç kuvveti kaptaki mevcut sıvının ağırlığından küçük, Şekil – II de ise sıvının ağırlığından BASINCI İLETMESİPascal Prensibiİçine sıvı çekilen bir enjektörün ucu kapatılıp piston ileri doğru itilmeye çalışıldığında, itilemediği gözlenir. Yani sıvıların basınç altındaki hacim değişimleri önemsenmeyecek kadar azdır. Yani pratikte sıvılar basınç altında prensibi Kapalı bir kaptaki sıvının herhangi bir noktasına uygulanan basınç kabın şekli nasıl olursa olsun, kabın iç yüzeylerinin her noktasına sıvı tarafından aynı büyüklükte prensibinden yararlanılarak, bileşik kapların ve su cenderelerinin çalışma ilkeleri KaplarAlttaki sıvının en alt düzeyinden yatay çizgi çizildiğinde Y düzeyi bu çizgi üzerindeki basınçlar eşittir. Basınç eşitliğindenPM = PNh2 . d2 = h1 . d1 düzeyi üzerindeki P ve R noktalarındaki basınçlar da eşittir. Fakat X düzeyi üzerindeki K ve L noktalarındaki sıvı basınçları eşit değildir. Eğer K ve L deki basınçlar eşit olsaydı, d1 özkütleli sıvının en üst noktası ile aynı yatay hizadaki d2 özkütleli sıvı içindeki basınçlar da eşit olmalıydı. Bu mümkün olmadığı için PK basıncı ile PL basıncı da eşit olamaz, PK > PL CendereleriAÇIK HAVA BASINCIDünyanın çevresindeki hava tabakası çeşitli gazların karışımından meydana gelmiştir. Bu gaz tabakasına atmosfer denir. Atmosferdeki gazlar da, katı ve sıvılar gibi ağırlığından dolayı dokundukları yüzeylere basınç uygular. Bu basınca açık hava basıncı ya da atmosfer basıncı hava basıncının değeri yeryüzüne yakın yerlerde en büyüktür. Yükseklere çıkıldıkça, hava molekülleri azalacağı için açık hava basıncının değeri DeneyiYaklaşık bir metre uzunluğun da olan bir ucu kapalı cam boru alınarak ağzına kadar cıva dolduruluyor. Borunun açık kısmı el ile kapatılıp cıva çanağına daldırıldıktan sonra el çekildiğinde, cıvanın biraz çanağa boşalıp sonra sabit kaldığı görülüyor. Bu durumda borudaki cıva yüksekliği 76 cm ağzı açık olduğu halde cıvanın tamamının çanağa boşalmamasının nedeni, cıva basıncının açık hava basıncı tarafından deney farklı genişlikteki borularla yapıldığında cıva düzeyleri arasındaki farkın yine 76 cm olduğu görülüyor. Yani borudaki cıva yüksekliği borunun kesitine bağlı bu deneyi deniz seviyesinde ve 0 °C sıcaklıkta hava basıncının ölçüldüğü aletlere barometre denir. Şekildeki barometrede çanaktaki cıva üzerine etki eden açık hava basıncı, cıva tarafından itilerek, borudaki cıva basıncını göre,P0 = PcıvaP0 = h . r = 76 . 13,6P0 = 1033,6 sonuca göre açık hava, deniz düzeyinde 1 cm2 lik yüzeye 1 kg-f den fazla yani yaklaşık 10 N değerinde kuvvet Hava Basıncının su dolu bardağın ağzı hava kalmayacak şekilde kağıtla kapatılıp şekildeki gibi ters çevrildiğinde suyun dökülmediği dökülmemesinin nedeni, suyun kağıda uyguladığı basıncın, açık havanın kağıda uyguladığı basınca eşit ya da küçük BasıncıBir yerden başka bir yere uygun şartlarda akabilen maddelere akışkan maddeler denir. Sıvılar ve gazlar akışkan maddelere örnektir. Akışkanlar basınç farkından dolayı akarlar ve akma yönü basıncın büyük olduğu yerden küçük olduğu yere ilgili aşağıdaki yargılar Akışkanlar daima basıncın büyük olduğu yerden küçük olduğu yöne doğru akar. Dağlarda da sular daima aşağı doğru akar. Binaların zeminindeki strofor yardımı ile basınç farkı oluşturularak, su binanın üst katlarına kadar çıkarılır. Odanın kapı ve penceresini açarak hava akımı oluşturulması da basınç farkından Akışkanın hızının arttığı yerde basıncı azalır. Şekildeki düzenekte pompa yardımıyla borunun K ucuna hava üflendiğinde, borudan sıvı yükselerek püskürür. Sıvının yükselmesinin nedeni, sıvının açık yüzeyine uygulanan açık hava basıncı L ucuna iletilir, K ucunda ise akışkanların havanın hızı arttığı için basınç farkı oluşur ve sıvı, basıncının büyük olduğu L ucundan, basıncın küçük olduğu K ucuna doğru hareket KAPLARDAKİ GAZLARIN BASINCIGazların basıncı, gaz moleküllerinin sürekli kabın iç çeperlerine çarpmaları sonucu oluşmaktadır. Kabın iç yüzeyindeki birim yüzeye, birim zamanda çarpma sayısı ne kadar fazla ise, basınç ta o kadar fazladır. Gaz moleküllerinin kabın iç yüzeyindeki her noktaya çarpma sayısı eşit olduğundan, her noktadaki gaz basıncı da eşit kaptaki gazların basıncı genel olarak üç niceliğe Sıcaklık ve hacim sabit ise gaz basıncı molekül sayısı ile doğru orantılıdır. P ~ N2. Sıcaklık ve molekül sayısı sabit ise, kabın yani gazın hacmi ile ters orantılıdır. Hacim arttıkça basınç azalır, hacim azaldıkça basınç Hacim ve molekül sayısı sabit ise, gazın basıncı mutlak sıcaklıkla doğru orantılıdır. Sıcaklık arttıkça gaz moleküllerinin hızı artar ve kabın iç yüzeyinde birim alana çarpma sayısı artar. Bu da basıncın artmasına neden üç nicelik ve basınç arasındaki ilişkiP . V = k . N . T şeklinde ; basınç, V ; hacim, N ; molekül sayısı,T ; mutlak sıcaklık, k ; sabit bir sayıBoyle – Mariotte KanunuBir miktar gazın sıcaklığı sabit kalmak şartı ile basıncı ile hacminin çarpımı sabittir. Şekilde piston ileri itilerek gaz sıkıştırıldığında basınç, hacim çarpımı değişmez. P1 . V1 = P2 . V2 kaptaki gazların basınçlarını ölçmek için kullanılan aletlere manometre denir. Manometrelerde borunun ucu kapalı veya açık olabilir. Şekildeki cam kapta bulunan gazın basıncı kapalı uçlu manometrede h yüksekliğindeki cıvanın basıncına = Pcıva = h cm-Hg anlamı, gazın basıncı h yüksekliğindeki cıvanın basıncına eşittir. Manometreler, barometrelerden faydalanılarak hava basıncının P0 ve cm-Hg birimi cinsinden olduğu bir ortamda, açık uçlu manometrede cıva düzeyleri arasındaki fark şekildeki gibi h kadar ise,Pgaz > = P0+ h değeri cm cinsinden ise gaz basıncı cm-Hg cinsinden uçlu manometrede cıva düzeyleri eşit ise, gazın basıncı açık hava basıncına = açık uçlu manometrede cıva düzeyleri arasındaki fark şekildeki gibi h kadar ise,Pgaz < P0 = P0 – h balonu gibi esnek kaplarda iç basınç daima dış basınca basınç azalırsa iç basınç artar yani balon şişer Dış basınç artarsa iç basınçta artar yani balonun hacmi küçülür. Eğer sıcaklık ve molekül sayısı değişmiyorsa ,balonun basıncının artması hacminin küçülmesi ile sağlanır. Örneğin esnek bir balon yükselirken hacmi artar ve belli bir balonu su içinde aşağı doğru indirirsek dış artacağı için balonun hacmi küçülür ve iç basınç artar. Post Views 114 Günlük hayatta katı, sıvı ve gaz basıncından sıkça yararlanırız. Balta, bıçak, toplu iğne, çivi, vida ve büyük kayaların parçalanmasında kullanılan kama gibi araçlar, katıların basıncı iletmesi özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. Katı cisimlerin geniş yüzeylerine uygulanan kuvvet değişmeden sivri uca iletilir. Kuvvetin uygulandığı yüzeyden daha küçük olan sivri yüzeyde daha büyük basınç elde fren sistemleri, hidrolik sistemli kepçeler, kepçe-kar araçları paletleri ve emme basma tulumbalar da basıncın günlük hayattaki kullanım alanlarına traktör gibi araç kasalarının kaldırılmasında sıvı ve gazların basıncı iletmesi özelliğinden havuzları, hidroforlar, araç tamir ve bakım servislerinde araçların kaldırılmasında kullanılan liftler, boya işlerinde kullanılan basınçlı boya makinelerinde ve itfaiye araçlarında olduğu gibi suyun yükseğe çıkarılması, uzak mesafelere püskürtülmesinde ya da cisimlerin kaldırılmasında gaz basıncından cendereleri Paskal Prensibine göre çalışan bir tür kaldıraç örneğidir. Sıvıların basıncı her yönde ve eşit büyüklükte iletme özelliğinden yararlanılarak CenderesiYukarıdaki su cenderesinde A1 pistonu A2 pistonuna göre daha küçüktür. Küçük pistona uygulanan kuvvet ile büyük basınç elde edilir. Cendere içerisindeki su, oluşan basıncı A2pistonuna eşit büyüklükte iletir. Bu şekilde az bir kuvvet ile çok ağır cisimler olarak basıncın günlük hayatta kullanım alanlarına;Paletlerİlaçlama PompalarıHidrolik fren ve damper sistemleriBerber koltukları,Su cendereleriİtfaiye merdivenleriEmme Basma TulumbalarHidrolik sistemli kepçelerOtomobil hava yastıklarıHidrolik liftlerAğır vasıtaların 4 den fazla tekerleğinin olmasıÇivi, toplu iğne gibi cisimlerin uçlarının sivri olmasıMeyve suyu gibi içecekler için tasarlanan pipetlerTraktörlerin toprağa batmasını önlemek için arka tekerleklerinin geniş yapılmasıKazma ve kürek gibi araçlarParfüm ve deodorantların basınç etkisiyle şişeden çıkmasıMutfak tüpleriYangın tüpleriPistonlarKesici aletlerin keskin taraflarının ince yapılmasıörnek olarak modified Tuesday, 28 November 2017, 840 AM Soru Soruyu soran Misafir Tarih 2013-12-09 Okunma sayısı 3115 Soruya verilen cevaplar Sponsor bağlantı Limon mu yoksa çilek mi daha şekerlidir? Cevaplayan byeko10 2014-07-30 tarihinde cevaplandı iş makineleri sıvı basıncının özellikleri sayesinde çalışmaktadır Bu soruyu cevaplayın Yeni bir soru sorun Rastgele 20 soru 1 Açıköğretim fakültesi cocuk gelişim 4 yıllık bölümüne yalnızca meslek liseliler mı girebiliyor? 3856 defa okundu 2 Jeotermal hangi alanda kullanılır? 7466 defa okundu 3 Cansu nedir? 3585 defa okundu 4 Haberleşme uydularının çalışma prensipleri nelerdir? 3533 defa okundu 5 Koloni nedir? 4171 defa okundu 6 CFR nedir? 8420 defa okundu 7 Türkçe-matematik bölümünde hangi meslekler vardır? 27808 defa okundu 8 Optik sensorler nelerdir? 3231 defa okundu 9 Biyoteknoloji nedir? 3429 defa okundu 10 Uzun teldemi yoksa kısa teldemi daha çok direnç vardır? 3149 defa okundu 11 Teknolojinin ormanlara zararı nedir? 5163 defa okundu 12 Müzikte ölçü nedir? 8196 defa okundu 13 Traş makinesiyle mi yoksa jiletle mi daha acısız ve daha sağlıklı traş olunur? 5402 defa okundu 14 Basinca dayali termometrelerin kullanim alanlari nerelerdir? 3415 defa okundu 15 Doğal afet neye denir? 4659 defa okundu 16 Evdeki sular nereden gelir? 2536 defa okundu 17 Bir bilim adamı ve dedektif arasındaki ortak yönler nelerdir? 3336 defa okundu 18 Çello hakkında bilgi verebilirmisiniz? 16598 defa okundu 19 Isı enerjisi hareket enerjisine dönüşür mü? 4438 defa okundu 20 Monarşi nedir? 1613 defa okundu Sıvıların Basıncının Deneyle Gözlemlenmesi ve Günlük Hayattan Örnekler başlıklı yazımızda sizlere bu konuda detaylı bilgi vermeye çalışacağız. Eğer daha fazla bilgiye ihtiyacınız olursa sitemizde arama yaparak bu bilgilere ulaşabilirsiniz. Şimdi yazımıza geçelim. Sıvılar da katılar gibi yer çekiminin etkisi altındadır. Katılardan farklı olarak sıvılar akışkandır. Bu yüzden sıvılar içine konuldukları kabın yalnız tabanına değil, temas ettikleri bütün yüzeylerine kuvvet uygular. Sıvıların birim yüzeye uyguladıkları dik kuvvete sıvı basıncı denir. Sıvı içerisindeki bir noktaya etki eden sıvı basıncı, o noktanın sıvı yüzeyine olan uzaklığına derinliğine bağlıdır. Aynı sıvı içerisinde daha derinde olan noktada sıvı basıncı daha fazladır. Bu kısa girişten sonra şimdi konuyu biraz daha detaylandıralım durumu basit bir deneyle Basıncının Deneyle Gözlemlenmesi ve Günlük Hayattan Örnekler başlıklı yazımızda biraz daha detaya indiğimizde sizlere şunları aktarabiliriz. Esnek balondan bir parça keselim ve bu parçayı paket lastiği veya bant kullanarak bir huninin üzerine gerelim. Daha sonra lastik hortumun bir ucunu huniye, diğer ucunu içerisinde bir miktar su bulunan U borusuna geçirelim. U borusunu oyun hamuru yardımıyla alanına ait Sıvıların Basıncının Deneyle Gözlemlenmesi ve Günlük Hayattan Örnekler konusu hakkında daha fazla bilgiye sahip olabilirsiniz. Bunun için gerek sitemizden gerekse farklı kaynaklardan araştırma yapabilirsiniz. Yazımıza devam edecek olursak şunları da aktarabiliriz. Şimdi kaldığımız yerden devam edelim. Yazımıza şöyle devam edebiliriz. Bu düzeneği hazırladıktan sonra huniyi içerisinde su bulunan bir kaba yavaş yavaş daldırdığımızda U borusunun açık olan ucundaki suyun giderek yükseldiğini gözlemleriz. Son olarak bu konu hakkında geçmişte birçok araştırma yapıldığı gibi bundan sonra da araştırmalar yapılmaya devam edecek ve yeni bilgiler bizlere ulaştırılacaktır. Bilgiyle kalın… Sponsorlu Bağlantılar Sıvıların Basıncı İletmesi Nasıldır Bileşik Kaplar – Su Cenderesi Hakkında başlıklı yazımızda sizlere bu konuda detaylı bilgi vermeye çalışacağız. Eğer daha fazla bilgiye ihtiyacınız olursa sitemizde arama yaparak bu bilgilere ulaşabilirsiniz. Şimdi yazımıza geçelim. Bütün maddeler gözle görülemeyecek kadar küçük taneciklerden oluşmuştur. Maddeyi oluşturan bu tanecikler arasında boşluk vardır. Tanecikler arasındaki boşluklar maddenin fiziksel hâline göre değişir. Gaz hâlindeki maddelerin tanecikleri arasındaki boşluk oldukça fazladır. Sıvı hâldeki maddelerin tanecikleri arasındaki boşluk, gaz hâlindeki maddelerin tanecikleri arasındaki boşluğa göre daha azdır. Katı hâldeki maddelerin tanecikleri arasındaki boşluk ise yok denecek kadar azdır. Bu kısa girişten sonra şimdi konuyu biraz daha detaylandıralım PrensibiSıvıların Basıncı İletmesi Nasıldır Bileşik Kaplar – Su Cenderesi Hakkında başlıklı yazımızda biraz daha detaya indiğimizde sizlere şunları aktarabiliriz. Maddelerin sıkıştırılabilme özelliği tanecikleri arasındaki boşluğa, başka bir ifadeyle fiziksel hâline bağlıdır. Bunu basit deneylerle gözlemleyebiliriz. Hava ile dolu olan bir şırınganın ucunu kapatıp pistonu ittiğimizde, şırınganın içindeki havayı kolaylıkla sıkıştırabiliriz. Şırıngadaki havayı sıkıştırıp pistonu serbest bıraktığımızda hava genleşir ve piston hareket ederek eski konumuna gelir. Aynı durumu şırıngaya su koyduğumuzda gözleyenleyiz. Çünkü uygulanan basıncın etkisiyle sıvıların hacimlerinde gözle görülebilir düzeyde bir değişme olmaz. Bu yüzden sıvılar sıkıştırılamaz kabul edilir. pascal prensibiKimya alanına ait Sıvıların Basıncı İletmesi Nasıldır Bileşik Kaplar – Su Cenderesi Hakkında konusu hakkında daha fazla bilgiye sahip olabilirsiniz. Bunun için gerek sitemizden gerekse farklı kaynaklardan araştırma yapabilirsiniz. Yazımıza devam edecek olursak şunları da aktarabiliriz. Şimdi kaldığımız yerden devam edelim. Yazımıza şöyle devam edebiliriz. Sıvıların akışkan olması ve üzerine kuvvet uygulandığında hacim değişimlerinin yok denecek kadar az olması sıvılara önemli bir özellik kazandırır. Sıvıların bu özelliğini ilk defa Fransız bilim adamı Blaise Pascal Bleyz Paskal bir yasayla belirlemiştir. Kapalı bir kaptaki sıvıya uygulanan basınç, bu sıvının ve kabın iç yüzeyinin her noktasına aynen iletilir. Buna Pascal Prensibi denir. Üzerinde delikler bulunan su dolu balonun herhangi bir noktasına kuvvet uygulandığında balondaki su, balon üzerindeki bütün deliklerden aynı hızla fışkırır. Bu olay Pascal Prensibi’ne örnek verilebilir. Son olarak bu konu hakkında geçmişte birçok araştırma yapıldığı gibi bundan sonra da araştırmalar yapılmaya devam edecek ve yeni bilgiler bizlere ulaştırılacaktır. Bilgiyle kalın… Sponsorlu Bağlantılar

sıvı basıncının günlük hayatta kullanım alanları